Yeni İnfaz Düzenlemesi Hakkında Genel Değerlendirme (2025)

Türkiye’de ceza infaz sistemine ilişkin yapılması gündemde olan son değişiklikler, hem hükümlü hakları açısından hem de infaz uygulamaları açısından çeşitli yenilikler içermektedir. Komisyonda olan infaz düzenlemesi 2025, denetimli serbestlik süresinden çocuk hükümlülere kadar bazı alanlarda önemli değişiklikler getirmektedir.

İşte 2025 itibarıyla kamuoyunun dikkatini çeken yeni infaz düzenlemesinin öne çıkan başlıkları:

1. Denetimli Serbestlik Süresi ve Cezaevinde Kalma Şartı

Önceki uygulamada, açık cezaevinde bulunan bir hükümlü, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kaldığında doğrudan denetimli serbestlikten yararlanabiliyordu.
Yeni düzenlemeyle birlikte bu sistem sınırlandırılmaktadır. Hükümlünün en az %10 oranında cezasını cezaevinde geçirmesi şartı getirilmektedir.

📌 Alt sınır olarak en az 5 gün cezaevinde kalma zorunluluğu getirilmektedir. Böylece infazın fiilen kısa süreli de olsa başlaması zorunlu hale gelmektedir.

2. İkinci Defa Tekerrür Hallerinde Koşullu Salıverme İmkanı

Daha önce, hakkında ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlüler koşullu salıvermeden yararlanamıyordu.
>Yeni düzenleme ile bu sınırlama yumuşatılmış ve cezanın dörtte üçünün iyi hâl ile infaz edilmesi koşuluyla bu kişilere de koşullu salıverilme imkanı tanınmıştır.

3. Özel İnfaz Usullerinin Genişletilmesi

Yeni düzenleme ile birlikte, bazı suçlar bakımından hafta sonu, geceleyin veya konutta infaz gibi alternatif infaz yöntemlerinin kapsamı genişletilmiştir.

• Sağlık durumu,

• Engellilik,

• Bakmakla yükümlü olunan kişinin durumu,
  gibi kriterler açık biçimde tanımlanmış, bu yöntemlerin uygulanabilirliği artırılmaktadır.

⚠️ Ancak bu usullere riayet edilmemesi halinde, genel infaz rejimine dönüleceği açıkça düzenlenmiştir.

4. Çocuk Hükümlülere İlişkin Yeni İnfaz İlkeleri

Çocuk adalet sistemi yönünden yapılan düzenlemeler, çocuğun eğitimi ve ıslahı odaklı yaklaşımı güçlendirmiştir:

• İnfaza çocuk kapalı cezaevinde başlanacak,

• İyi hâl değerlendirmesi ile çocuk eğitimevine geçiş sağlanacaktır.

• Kısa süreli hapis cezalarında ise doğrudan çocuk eğitimevinde infaz öngörülmüştür.

Bu düzenleme ile çocuğun yüksek yararı ilkesi doğrultusunda infaz rejimi yumuşatılmıştır.

5. Geçmiş Suçlara Uygulanmaması

Yapılan mahkum aleyhine değişikliklerin geriye yürümesi söz konusu değildir. Yeni denetimli serbestlik şartları (TCK m.105/A), yalnızca yürürlük tarihinden sonra işlenen suçlar bakımından geçerli olacaktır.

Bu açık hükümle birlikte, ceza hukukunun temel ilkelerinden biri olan “kanunların geriye yürümezliği” ilkesi korunmuştur.

Sonuç

Komisyonda olan yeni infaz düzenlemesiyle birlikte Türk ceza infaz sistemi bazı açılardan yeniden yapılandırılmaktadır.

> Özellikle denetimli serbestlikteki sınırlandırmalar, tekerrür uygulamasındaki yumuşama ve çocuk hükümlülere yönelik infaz ilkeleri, infazın sadece cezalandırma değil, topluma kazandırma aracı olduğunu ortaya koymaktadır.

📌 Bu yazı yalnızca bilgilendirme amacı taşımaktadır. İnfaz hukuku ile ilgili detaylı değerlendirme ve özel durumlara ilişkin hukuki danışmanlık için ceza hukuku alanında uzman bir avukata başvurulması önerilmektedir.