Bilişim Sistemleri Kullanılarak İşlenen Dolandırıcılık Suçu (TCK 158/1-f)

Bilişim Sistemleri Kullanılarak İşlenen Dolandırıcılık Suçu (TCK 158/1-f) | 2025 Güncel Rehber

Günümüzde teknolojinin hızlı gelişimi, suçların işlenme biçimlerini de doğrudan etkilemektedir. Özellikle dolandırıcılık suçu , bilişim sistemleri kullanılarak çok daha karmaşık ve etkili hale gelmiştir. Bu yazımızda, Türk Ceza Kanunu‘nun 158/1-f maddesi kapsamında düzenlenen “bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu”nu ele almaktayız.

1. Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık Nedir?

Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, temel olarak hileli davranışlarla bir kişinin kandırılarak malvarlığına zarar verilmesi, ancak bu eylemin internet, bilgisayar, yazılım veya dijital platformlar aracılığıyla gerçekleştirilmesi anlamına gelir.

🔹 Suçun düzenlendiği kanun maddesi: TCK m.158/1-f
🔹 Suç tipi: Nitelikli dolandırıcılık
🔹 Cezası: 4 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası

2. Dolandırıcılık Suçunun Unsurları Nelerdir?

Bilişim dolandırıcılığı suçu oluşabilmesi için şu unsurların bulunması gerekir:

• Failin hileli bir davranışta bulunması

• Bu davranışın bir bilişim sistemi aracılığıyla yapılması

• Mağdurun aldatılması

• Mağdurun zarar görmesi ve failin haksız çıkar sağlaması

Bu suçta hile, genellikle internet üzerinden sahte site açmak, sahte e-posta göndermek, sosyal medya profili taklidi yapmak gibi şekillerde karşımıza çıkar.

3.Dolandırıcılık Suçu Hangi Yöntemlerle İşlenir?

Bilişim yoluyla dolandırıcılık birçok farklı teknikle işlenebilir. En yaygın yöntemler şunlardır:

• Sosyal medya hesapları üzerinden dolandırıcılık

• Sahte e-ticaret siteleri aracılığıyla satış vaadi

• Online oyun veya bahis siteleri üzerinden kazanç vaadi

• Kripto para ve Ponzi sistemleri (Çiftlikbank, saadet zincirleri)

• “Ortadaki adam” saldırıları ve sahte mail uzantıları

• Dijital reklamlar ve pop-up dolandırıcılığı

4. Bilişim Sistemi Ne Anlama Gelir?

Bilişim sistemi; bilgisayarlar, mobil cihazlar, ATM’ler, pos cihazları gibi veri işleme, depolama ve iletme özelliklerine sahip elektronik araçlardır. Yargıtay kararlarına göre bu sistemler suçun işlenme aracıdır ve suçun bilişim yoluyla işlendiğinin kabulü için aktif biçimde kullanılmış olması gerekir.

5. Bu Suç Diğer Bilişim Suçlarından Nasıl Ayırt Edilir?

Bilişim dolandırıcılığı, aşağıdaki suçlarla karıştırılmamalıdır:

Buradaki fark, failin dolandırıcılığı hile ile ve haksız menfaat sağlama amacıyla gerçekleştirmesidir.

6. Dolandırıcılık Suçu Yargılamasına Dair Bilgiler

• Görevli Mahkeme: Ağır Ceza Mahkemesi ( Dolandırıcılık suçunun basit halinde Asliye Ceza Mahkemesi görevlidir.)

• Yetkili Mahkeme: Suçun işlendiği yer mahkemesi

• Deliller: IP kayıtları, log verileri, ekran görüntüleri, banka kayıtları

• Soruşturma ve kovuşturma: Şikâyete bağlı değildir, resen soruşturulmaktadır.

7. Cezada Artırım veya İndirim Sebepleri

Artırım Sebepleri (TCK 158):

• Kamu görevlisi sıfatı kullanılarak işlenmesi

• Dini inançların istismarı

• Örgütlü şekilde işlenmesi

• Basın ve yayın araçları yoluyla işlenmesi

İndirim Sebepleri:

• Etkin pişmanlık (TCK 168)

• Akrabalık ilişkisi

• İlk kez işlenmiş olması (ceza miktarında alt sınır uygulanabilir)

8. Dolandırıcılık Suçu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Banka veya kredi kartı dolandırıcılığı bu kapsama girer mi?
Hayır. O tür suçlar TCK 245 kapsamında ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir.

Bir e-ticaret sitesinde sahte ürün sattım, bu suç olur mu?
Evet. Eğer hileli davranış ve mağdurun aldatılması varsa, TCK 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık sayılmaktadır.

Elde edilen kazanç iade edilirse ceza almaz mıyım?
Etkin pişmanlık uygulanabilir ancak cezasızlık değil, ceza indirimi söz konusu olacaktır.

9. Bilişim Dolandırıcılığına Karşı Ne Yapılmalı?

• İnternette alışveriş yaparken mutlaka güvenli (https) siteler tercih edilmelidir.

• Sosyal medya üzerinden gelen yatırım vaatlerine karşı dikkatli olunmalıdır.

• Bilinmeyen kaynaklardan gelen e-posta ve bağlantılara kesinlikle tıklanmamalıdır.

• Dolandırıcılık şüphesi varsa derhal savcılığa veya Siber Suçlarla Mücadele birimlerine başvurulmalıdır.

Sonuç

Bilişim sistemlerinin gelişmesi, hem hayatımızı kolaylaştırmakta hem de dolandırıcılık suçlarının farklı şekillerde işlenmesine olanak tanımaktadır. Türk Ceza Hukuku, bu tür suçlara karşı güçlü yaptırımlar öngörmektedir. Ancak mağdur olunmaması için hukuki bilgiye sahip olmak ve gerekli önlemleri almak en etkili koruma yöntemidir.

Bizimle iletişime geçmek için tıklayın.